Małgorzata Kaczmarek

Ballada o Julku

Był sobie raz chłopiec, Julek

bystry, choć nie wiedzieć czemu

lubił łączyć przeciwieństwa:

ostre grzybki z łyżką dżemu.

Mieszkał w Łodzi, w kamienicy,

obok Niemców, Rosjan, Żydów:

ludzi różnych klas i wyznań.

Mieście pełnym hec i dziwów.

Na Andrzeja, tego Struga,

spędził lat dzieciństwa kilka.

Potem często mówił o nich,

„że minęły niczym chwilka”.

Na Pietrynie często bywał;

pijał kawę bez chlipania.

Ta ulica, przez dekady,

zmieni się nie do poznania!

Lubił biegać po podwórku,

łapać wróble, pleść androny,

lecz najbardziej w świecie lubił,

jak się budził w nim szalony

geniusz, co w laboratorium

chętnie eksperymentował.

Raz aż z tego – było blisko –

mało domu nie schajcował!

Lubił też eksperymenty

inne – takie językowe;

zbierał zioła, amulety

oraz znaczki – te pocztowe.

Lubił podróż po atlasie,

marzył często o kosmosie –

lecz jak każdy młody chłopak

miewał też i muchy w nosie.

Strażak, Pilot, Maszynista –

to marzenia są chłopaka,

który całe popołudnia

z nudy trzyma się trzepaka.

Julek to był ancymonek!

Często z Maksem na podwórku

z okien przeciągali linę

i wciągali, jak po sznurku

zestaw sprzętów, rur, metalu.

Wszyscy znali małe dranie

i krzyczeli: „Rany! Julek!

Zaraz się poskarżę mamie!”

Dzięki mamie, no i siostrze,

miał dla sztuki poważanie:

słyszał jak Rubinstein Artur

pięknie gra na fortepianie.

Bardzo lubił słuchać ptaków

jak ćwierkają i świergocą,

robią: świr, ćwir, pijo, dijo

we dnie, jak i ciemną nocą.

I być może to śpiewanie

w pamięć tak i w słuch zapadło,

że po wielu latach spisał

kolorowe „Ptasie radio”.

Wielka Julka wyobraźnia

miała chronić przed banałem

i pomogła stworzyć bajki,

co są znane w świecie całem.

Żyjąc w Łodzi jadł angielkę,

żulik, czarne, zalewajkę,

groch z kapustą, czosnek z chlebem –

o nim też napisał bajkę.

Miło żyło mu się w Łodzi;

dobrze znał fabryczne dymy.

Tu powstały poematy,

jego najwspanialsze rymy,

strofy, wiersze i eseje –

stały jego się zawodem.

Jego teksty, choć leciwe,

dla nas zawsze będą młode!

Tyle słów i tyle zwrotek;

człowiek tego nie spamięta.

I dlatego Julka czytać

trzeba co dzień, nie od święta!

Będąc potem Skamandrytą,

co w szynelu z laską chodzi,

nie zapomniał, że pochodzi

z biednej, ale pięknej Łodzi.